Το πρώτο Χριστουγεννιάτικο event των Will o’ Wisps!

 

Απόψε, Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου 2019 η ομάδα του Will o Wisps σκαρώνουμε το πρώτο μας χριστουγεννιάτικο event στο 1002 Νύχτες στο Ψυρρή. Θα είμαι και εγώ να διαβάσω αποσπάσματα από το τελευταίο μου βιβλίο «Το Γελαστό Πνεύμα των Γιορτών – Πώς ο Διόνυσος έγινε ο Άγιος Βασίλης»

79683976_802226830213167_6344146048901971968_n

Δείτε το πρόγραμμα εδώ:

Το Will o’ Wisps γιορτάζει τα Χριστούγεννα! ❄️
Τη Δευτέρα 2/12 σας προσκαλούμε σε μια εκδήλωση με χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα, ακολουθώντας τα σαγηνευτικά Will o’ Wisps στο 1002 Νύχτες!

Μια βραδιά με την υπογραφή του ελληνικού portal του φανταστικού, με αφηγήσεις και αναγνώσεις χριστουγεννιάτικων ιστοριών, παιχνίδια, ατμοσφαιρικά live και άλλες εκπλήξεις!

Είσοδος Ελεύθερη
Ελάχιστη Κατανάλωση 5€
Ώρα έναρξης: 18:00

Πρόγραμμα

18:00 Έναρξη – Χαιρετισμός

18:15 – 18:30 H συγγραφέας Δανάη Ιμπραχήμ θα διαβάσει την ιστορία «Η Ψυχή και η Χιονονυφάδα» όπου συμπεριλαμβάνεται στη δεύτερη ανθολογία της ομάδας του Will o’ Wisps με τίτλο «Του Χειμώνα Ψίθυροι».

18:30 – 18:50 Ελζεντάρ: Η Ψηλή Πριγκίπισσα. Αφήγηση παραμυθιού από τον Ανδρέα Μιχαηλίδη, μουσική και τραγούδι από τη Χριστίνα Υφαντή.

18:50 – 19:20 Χριστουγεννιάτικο quiz! Ο Χρήστος Πιταράκης και η Χριστίνα Υφαντή θα παρουσιάσουν ένα παιχνίδι με θέμα τα Χριστούγεννα και τον Χειμώνα. Δοκιμάστε τις γνώσεις σας σε ένα παιχνίδι ερωτήσεων που αφορούν ένα ευρύ φάσμα του φανταστικού: λαογραφία, παραμύθια, κινηματογράφος, βιβλία και μουσική!

19:20 – 19:30 Κληρώσεις: Τέσσερις τυχεροί θα έχουν τη δυνατότητα να κερδίσουν τη δεύτερη ανθολογία της συγγραφικής ομάδας του Will o’ Wisps, «Του Χειμώνα Ψίθυροι» (εκδ.Πηγή) και το βιβλίο «Μία Χριστουγεννιάτικη Ιστορία» (εκδ. Κουκούτσι).

19:30 – 20:00 Μία Χριστουγεννιάτικη Ιστορία: Οι ηθοποιοί Μελισσάνθη Ρεγκούκου, Ιωάννα Δαρμή και Γιάννης Φιλίππου ζωντανεύουν το κλασσικό κι αγαπημένο έργο του Καρόλου Ντίκενς, ερμηνεύοντας απόσπασμα της ομώνυμης θεατρικής παράστασης (Θέατρο Διάνα, απόδοση/σκηνοθεσία: Κωνσταντίνα Νικολαΐδη) και διαβάζοντας αποσπάσματα από τη νέα, συλλεκτική έκδοση του έργου (Μετάφραση-Σημειώσεις-script: Μαρία Σ. Μπλάνα, εκδ. Κουκούτσι). Όλη η μαγεία των Χριστουγέννων, μέσα από ένα αριστούργημα της παγκοσμίου λογοτεχνίας, που έχουν λατρέψει μικροί και μεγάλοι!

20:00: 20:30 Από τον Διόνυσο στον Άγιο Βασίλη. Ο συγγραφέας Γιώργος Χατζηκυριάκος θα αφηγηθεί την ιστορία των χριστουγέννων και θα διαβάσει αποσπάσματα από το βιβλίο του «Το Γελαστό Πνεύμα των Γιορτών».

20:30 – 21:00 Εννιά Κυρίες Που Χορεύουν. Διαδραστικό αφηγηματικό παιχνίδι. Μια ιστορία ξεκινά, αλλά στα κομβικά σημεία της εσείς επιλέγετε πώς θα πράξουν οι ήρωες!

21:00 – 21:15 Τραγούδι από την Χριστίνα Υφαντή.

❄️🕯

Σχεδιασμός και εικονογράφηση αφίσας: Marilena Mexi – illustrator – Writer

#willowispsgr #willowispschristmasnight #1002Νύχτες

1002 Νύχτες Μουσική Σκηνή – Restaurant-Bar
Καραϊσκάκη 10, Ψυρρή 105 54 Αθήνα

T (+30) 210 33 17 293
www.1002nyxtes.gr
E info@1002nyxtes.gr
E xilies2nyxtes@yahoo.gr
https://www.facebook.com/1002nyxtesGR/
https://www.1002nyxtes.gr/index.php/GR/booking-gr (e-tickets)

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Ο θεός Διόνυσος που έγινε ο Άγιος Βασίλης

πνευμαγιορτων

Πριν ξεκινήσω την αφήγησή μου, θα ήθελα να σας πω ότι κι εγώ σαν ήμουν παιδί γνώρισα τον Άη Βασίλη όπως συνηθίζουμε να τον βλέπουμε εδώ και πολλά χρόνια: έναν χαρούμενο γεράκο, κεφάτο και στρουμπουλό, ντυμένο στα κόκκινα. Μεγαλώνοντας, άρχισα να ακούω από δω κι από κει ότι ο αληθινός Άγιος Βασίλης δεν είχε καμία σχέση με αυτό τον τύπο, που στα αγγλικά τον λέγαμε Σάντα Κλάους. Κάποιοι είπαν, κι ακόμα λένε, ότι ο αληθινός Άγιος ήταν ένας αδύνατος ηλικιωμένος άντρας, αυστηρός, με σκούρα γένια και καταγωγή από την Καισάρεια της Καππαδοκίας. Μάλιστα, ο παππούς μου, όντας Καππαδόκης, με πείραζε λέγοντάς μου ότι τον είχε συναντήσει όταν ήταν παιδί, πριν έρθει στην Ελλάδα ως πρόσφυγας.

Πολύ αργότερα, κι ενώ το Διαδίκτυο μας έκανε όλους πιο σοφούς με την ανεξάντλητη γνώση που προσφέρει, διάβασα ότι ο Σάντα Κλάους δεν είναι ο Άγιος Βασίλης αλλά ο Άγιος Νικόλαος. Στην αρχή, μου ήταν λίγο δύσκολο να το πιστέψω. Έτσι άρχισα να ερευνώ σε βάθος την ιστορία του. Πράγματι, έπειτα από μεγάλη έρευνα, ανακάλυψα πως ο υποτιθέμενος Άγιος Βασίλης ήταν ο Σίντεκλας των Ολλανδών και ο Σεντ Νίκολας των Αμερικανών. Μα πριν ήταν ο Πατέρας των Χριστουγέννων των Άγγλων και των Γάλλων. Και πιο πριν ακόμα ήταν κάποιος άλλος που άλλαζε ονόματα και συνήθειες από τόπο σε τόπο.

Η μαγική μορφή που μοίραζε τα δώρα στο χειμερινό ηλιοστάσιο, φτάνει ακόμα πιο πίσω, βαθιά μέσα στον χρόνο, πολύ πριν από τη γέννηση του Χριστού. Και κάπου εκεί συναντάει μια δική μας αρχαία γιορτή, που είχε ως κύριο γνώρισμα τη χαρά, το τραγούδι και το ξεφάντωμα μες στη μέση του καταχείμωνου. Εκεί που –προς μεγάλη μας έκπληξη– οι αρχαίοι Αθηναίοι γιόρταζαν τη γέννηση του θεού Διονύσου. Του θεού του κρασιού, του κεφιού και της χαράς. Του εορταστικού Βάκχου, τον οποίο αναβίωσε ο Κάρολος Ντίκενς στην ιστορία του Ο Ύμνος των Χριστουγέννων, χρησιμοποιώντας το πορτρέτο του για να δημιουργήσει το πνεύμα των σημερινών Χριστουγέννων. Ένα πνεύμα χαρούμενο, που σκορπά την ευλογία και την αφθονία στις καρδιές των ανθρώπων γελώντας τρανταχτά από καλοσύνη και ευγένεια, όπως ο πάντοτε ειρηνικός Διόνυσος, ο θεός για τον οποίο λένε πως κάποτε κατέκτησε την Ανατολή χωρίς στρατό και όπλα. Και αν δεν είναι αυτός ο αληθινός Άη Βασίλης που έρχεται κάθε Χριστούγεννα για να μας κάνει χαρούμενους, τότε πραγματικά δεν έχω ιδέα ποιος είναι. Άλλωστε, ο Διόνυσος ξέρει να μεταμφιέζεται καλύτερα από όλους!

Φτάνοντας, λοιπόν, τόσο πίσω, στους αρχαίους χρόνους, άρχισα να συλλέγω όλες τις πληροφορίες σχετικά με τη διαμόρφωση της μορφής του Άη Βασίλη, ώστε να μπορέσω να επιστρέψω στο σήμερα.

Και ναι, υπήρξαν πολλές αλλαγές από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα: λαογραφικές, θρησκευτικές, συγγραφικές, καλλιτεχνικές και φυσικά εμπορικές, συλλέγοντας στοιχεία από διάφορες χώρες και έθιμα. Στην ουσία είναι ένα συναρπαστικό ταξίδι στον χρόνο και στη Δύση, που σίγουρα χρειάζονται πολλές σελίδες για να καταγραφεί.

Αλλά πώς μπορείς να μιλήσεις στα παιδιά, μικρά και μεγάλα, για όλες τις ρίζες και την εξέλιξη του Άη Βασίλη ανά τους αιώνες χωρίς να τα κάνεις να βαρεθούν; Φυσικά με μια ιστορία. Ένα παραμύθι. Γιατί πίσω από κάθε παραμύθι κρύβεται και μια σπουδαία αλήθεια.

Τούτο το παραμύθι, λοιπόν, το έγραψα τον Δεκέμβριο του 2016. Έναν χρόνο αργότερα δημοσιεύτηκε στο Will o Wisps σε δύο μέρη με τίτλο «Πώς ο θεός Διόνυσος έγινε ο Άγιος Βασίλης». Την επιλογή των εικόνων την έκανε η φίλη μου και χρόνια συνεργάτης Μαριλένα Μέξη. Μερικούς μήνες αργότερα ο εκδότης μου, Χρήστος Μωραίτης, πίστεψε στο βιβλίο και δέχτηκε να προχωρήσουμε στην έκδοση του. Από εικονογράφηση προτιμήσαμε να συμπεριλάβουμε παλιές εικόνες στις οποίες απεικονίζονται όλα τα στάδια της μεταμόρφωσης του Σάντα Κλάους.

Και έτσι προέκυψε αυτό το όμορφο βιβλιαράκι.

Ιδού λοιπόν το Γελαστό Πνεύμα των Γιορτών. Μια ιστορία για τα παιδιά, μεγάλα και μικρά, που πιστεύουν στον Άη Βασίλη.

Εύχομαι οι αναγνώστες να εκτιμήσουν τη συγκεκριμένη ιστορία και κάθε φορά που βλέπουν τον Άη Βασίλη να θυμούνται με χαμόγελο την αληθινή καταγωγή του.

Γιώργος Χατζηκυριάκος, 2017

Από τον πρόλογο του βιβλίου.

Το βιβλίο Το Γελαστό Πνεύμα των Γιορτών κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μωραίτη.

IMG_20181220_201152

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Τί απέγινε το Τραγούδι του Χρόνου;

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

11 χρόνια γράφω την ίδια ιστορία. Αυτή με τα Χριστούγεννα, τον Χρόνο και τα δυο παιδιά. Θα μπορούσα να έχω γράψει άλλα πράγματα, περισσότερο επιτυχημένα και τουλάχιστον συνεπή. Και όπως έγινε παλιότερα με τον Ονειροβάτη και αργότερα με το Irish Bastard και το Ταξίδι του Βάρδου, να πετούσα από πάνω μου το φορτίο μιας δουλειάς που ολοκληρώθηκε, δίνοντας συνέχεια στην επόμενη. Δημιουργοί είμαστε, πρέπει να δημιουργούμε.
Αλλά αυτή η ιστορία η εντεκάχρονη (που σίγουρα είναι παραπάνω από δεκάχρονη μιας και προηγούμενες εκδοχές της είχαν ξεκινήσει από το 2006) έχει κάτι. Δεν ξέρω τι. Πολλές φορές ευχόμουν να μην την είχα ξεκινήσει ποτέ, πόσο μάλλον να μπω στη διαδικασία της έκδοσης. Βλέπετε, στο μυαλό ενός ελαφρόμυαλου 25χρονου συγγραφέα της προηγούμενης δεκαετίας, τα πράγματα φαντάζουν κάπως έτσι: πρώτο βιβλίο, δεύτερο βιβλίο, τρίτο βιβλίο, μετάφραση στο εξωτερικό, κινηματογραφική μεταφορά και ελληνοαμερικάνικα όνειρα του κώλου καποιας Αγγλίδας σταχτοπούτας.

Ναι καλά… Οι ήρωες μου δεν έγιναν κουκλάκια στο Athenscon. Σάπισαν σε ένα βιβλιοπωλείο που βάρεσε κανόνι λόγω κρίσης. Κρίσης οικονομικής. Κρίσης πολιτισμικής. Κρίσης ταυτότητας. Κρίσης πανικού. Κρίσης γενικά.


Και εγώ συνέχισα. Επέμεινα και συνέχισα να γράφω τα επόμενα κομμάτια αυτής της μεγάλης ιστορίας. Που όταν την άρχισα ήμουν ελεύθερος. Και τώρα έχω μια κόρη που έφτασε στην ηλικία της πρωταγωνίστριας και την ξεπέρασε. Μα κανείς δεν έμαθε την Φωτεινή. Ούτε και τον Λουκά. Ούτε τον Τόμας, τον Νούριελ, τον Λέιλακ και τους υπόλοιπους της παρέας. 

Αγαπώ την ίδια γυναίκα 15 χρόνια. Ακούω τα ίδια τραγούδια 20 χρόνια. Σκέφτομαι και κάνω τις ίδιες μαλακίες 25 χρόνια. Και όλα αυτά με το ίδιο πάθος. Αλλά γιατί;


Γιατί άραγε; Γιατί μένουμε αγκυροβολημένοι κάπου ενώ όλα γύρω μας αλλάζουν και προχωρούν;


Επειδή δεν μπορούμε να τα αποχωριστούμε. Όχι, δεν μπορούμε. Ούτε και θέλουμε. Τα αγαπάμε. Κι ας μας λένε πως κάποτε θα τα βαρεθούμε.


«Από μόνος σου θα κόψεις τα μαλλιά. Από μόνος σου θα πάψεις να ακούς μέταλ. Θα ωριμάσεις. Θα μεγαλώσεις»


Γιατί γράφουμε περιπέτειες; Γιατί χανόμαστε σε άγνωστους κόσμους; Γιατί χάνουμε το χρόνο μας σε ένα επάγγελμα που είναι από την αρχή καταδικασμένο;


Είναι το repeat. Αυτό το «πάλι!» που σου λέει στο αμάξι το παιδί όταν τελειώνει το αγαπημένο του τραγούδι. Τα ατέλειωτα καλοκαίρια, οι Παρασκευές, τα Χριστούγεννα των παιδικών μας χρόνων.


10 χρόνια στη Νοέλα δεν είναι πολλά. Είναι λίγα δευτερόλεπτα.


Άσε το Χρόνο να βιάζεται. Έτσι κι αλλιώς πάντα τελευταίοι θα ερχόμαστε.


«Καπετάνιε; Έχει κι άλλο δωμάτιο μετά από αυτό;»
«Μη σκέφτεσαι το παρακάτω. Θα γεράσεις γρήγορα, μικρέ.»

Γιώργος Χατζηκυριάκος

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Λέτι σνόου, λέτι σνόου, λέτι σνόου… (στολίζοντας από τον Οκτώβρη)

images (6)

Φαγώθηκαν και πάλι οι δέκα φυλές της Αττικής να στολίσουν για τα Χριστούγεννα δύο μήνες πριν από τα Χριστούγεννα. Δεντράκια, φιογκάκια, φωτάκια, ελαφάκια, σκατάκια και χιονάκια. Μαγεία αμερικάνικη, νεουρκοέζικη με το χιόνι να πέφτει έξω από το τζάμι ενώ μέσα το τζάκι να καίει και ο Σινάτρας να τραγουδάει για Γουάιτ Κριστμας και Γουάιτ Γουόκερς.

Έτσι συμβαίνει από τότε που ο Αη Βασίλης μετακόμισε από την Καισαρεία στον Βόρειο Πόλο και από τότε που ο Βαβαρός μας φίλος, ο Όθωνας, μας έφερε το γερμανικό έθιμο του στολισμένου ελάτου, κάτι που δεν είχαμε στο χωριό μας, όπως το Halloween. Βεβαίως είχαμε το καράβι εμείς, αν και παίζει και τούτο να είναι έθιμο ολλανδικό, αν είσαι μαμούνι και τα ψάχνεις σε βάθος όλα αυτά τα ωραία πραγματάκια. Στο τέλος βέβαια θα καταλήξεις ότι όλα τούτα, καράβια, δέντρα, αγιοβασίληδες και μικροί Χριστοί, ξεκίνησαν από τον θεό Διόνυσο, αλλά για όλα αυτά θα μιλήσουμε μια άλλη φορά.


Ας επιστρέψουμε στο σήμερα και στις δέκα φυλές της Αττικής (ή πόσες είναι τέλοσπαντων) που έχουν αυτή τη μανία να στολίζουν για τα Χριστούγεννα από τις αρχές του Οκτώβρη. 


Ζούμε σε μια πόλη που το χιόνι πέφτει πολύ σπάνια. Συνήθως το όμορφο αυτό χριστουγεννιάτικο χιονισμένο τοπίο, το βλέπουμε στην Αθήνα εκεί προς Φλεβάρη μεριά. Και αυτό βέβαια για μια δύο μέρες, εξαρτάται από τον καιρό και την περιοχή. Είναι δηλαδή πιο πιθανό να χιονίζει τις Απόκριες παρά την Πρωτοχρονιά. Για αυτό και εκείνες τις μέρες βλέπεις να κυκλοφορούν έξω δέκα μπάτμαν με τρία μπουφάν ο καθένας – τι κακό κι αυτό;


Τα πρώτα τα καλά τα χιόνια τα ρίχνει μετά του Αη Γιαννιού, δηλαδή όταν έχουν φύγει και οι γιορτές και τα Χριστούγεννα και τα Φώτα και έχουμε μείνει εμείς με την ξενέρα, την μουντάδα, την μαυρίλα, τις άδειες τσέπες και τα παραπανίσια κιλά. Δεν μοιάζει σαν το Πνευμα των Χριστουγέννων να μας τρολάρει για τα καλά; Εκτός και αν είναι μαζί με τους Παλαιοημερολογήτες που γιορτάζουν τα Χριστούγεννα με μια μικρή καθυστέρηση.
Αλλά έτσι είναι φίλοι. Το σνόου πέφτει μετά τα Χριστούγεννα, όταν πια έχουμε ξεστολίσει και ξενερώσει.
Ωστοσο οι Αθηναίοι και τα υπόλοιπα εννιά φύλα της Αττικής, έχουν την μανία να στολίζουν από τα μισά του Οκτώβρη. Έλατο στο σαλόνι με σημαία στο μπαλκόνι και αγιοβασίληδες στο Πολυτεχνείο. Και από καιρό; Καλοκαίρι! Βερμούδες, κοντομάνικα και κουνούπια. Πολλά κουνούπια. Και αυτός ο καημένος ο Νοέμβρης, ο μοναδικός αληθινός φθινοπωρινός μήνας που μας έχει απομείνει, ντύνεται αναγκαστικά Δεκέμβρης.


Γιατί; Γιατί τόση βιασύνη;


Δεν θα ήταν καλύτερα να στολίζαμε όπως παλιά από την αρχή του Δεκέμβρη και να το κρατούσαμε μέχρι να μπουν οι Απόκριες; Να γλυκάνουμε κάπως αυτόν τον μαύρο και μουτζούφλη μήνα που λέγεται Γενάρης. Να διατηρούμε όλα εκείνα τα σύμβολα της φύσης και του ουρανού (δέντρα, φώτα και αστέρια) όλο το χειμώνα αντί να κλέβουμε από το φθινόπωρο και το παρατεταμένο καλοκαίρι;


Γιου νόου νάθινγκ Τζον Σνόου. Λέτι σνόου, λέτι σνόου, λέτι σνόου.

Γιώργος Χατζηκυριάκος

ΥΓ: όλα αυτά τα σκέφτεται και γράφει ένας ορκισμένος Χριστουγεννόφιλος που έχει εκδόσει ήδη τρία βιβλία με χριστουγεννιάτικες ιστορίες και έχει ακόμα καμιά δεκαριά παραμύθια και άρθρα στο ενεργητικό του. Τσεκάρετε τη σειρά φαντασίας «Το Τραγούδι του Χρόνου» και το «Γελαστό Πνεύμα των Γιορτών»

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Χάλλονας: το ελληνικό Halloween που επιζεί από τα αρχαία χρόνια

Σας αρέσει το Halloween αλλά σας ενοχλεί που κάθε τρεις και λίγο έρχονται και σας ρωτούν αν «το είχατε και στο χωριό σας». Σας λένε με ύφος αυστηρό ότι το Halloween είναι αμερικάνικο και πως ουδεμία σχέση έχει με τον ελληνικό πολιτισμό.

Μη θυμώνετε και μη στεναχωριέστε. Μπορείτε κάλλιστα να τους μιλήσετε για τον Χάλλονα και να τους αποδείξετε ότι το Halloween όχι μόνο αμερικάνικο δεν είναι αλλά αρχαιοελληνικό.

Και αν δεν ξέρετε τι ήταν ο Χάλλονας, θα σας πω.

celtic-halloween
Ο Χάλλονας είναι πανάρχαιη ελληνική γιορτή συνδεδεμένη με τη λατρεία της Δήμητρας και της Περσεφόνης. Η γιορτή ήταν αφιερωμένη στις ψυχές των νεκρών και είχε μαντικό και μαγοθρησκευτικό χαρακτήρα. Εορταζόταν στο τέλος του Οκτώβρη, τότε που σκοτείνιαζε νωρίς και που έπιαναν τα πρώτα κρύα του χειμώνα.

Η προέλευση της λέξης Χάλλονας είναι άγνωστη. Πιθανόν προέρχεται από τον Χαλλόνιο Δία, εκείνον που «χάλασε τη σχέση μάνας και κόρης» για χάρη του άδελφού του, του Άδη και του Κατω Κόσμου. Άλλη εκδοχή της προέλευσης συνδέει τον Χάλλονα με τα αλώνια όπου συνήθως λάβαινε τόπο η γιορτή ή από το ρήμα αλωνίζω, λόγο της αυξημένης κίνησης των πιστών που έτρεχαν από εδώ και από εκεί με δάδες, αναζητώντας την Περσεφόνη. Υπάρχει και μια τρίτη που συνδέει τον Χάλλονα με κάποιον από τους Τιτάνες που κατακεραυνώθηκε από τον Δία, ενώ πιο πριν λατρευόταν ως προστάτης της γης και της αλλαγής των εποχών, όπως ο Κρόνος.

QDkbm3WUHJgAeZG6PmuHtPer

Στη γιορτή του Χάλλονα πίστευαν ότι άνοιγε ο Κάτω Κόσμος για να υποδεχτεί τη θεά Περσεφόνη. Στο άνοιγμα αυτό έβγαιναν έξω οι ψυχές και στοίχειωναν τους ζωντανούς για αυτό και οι άνθρωποι άφηναν πάντα φαγητό έξω από τα σπίτια και τις αυλές ενώ απέφευγαν τα σταυροδρόμια μην και πετύχουν κανένα κακόβουλο πνεύμα, όπως τις Κήρες που αναζητούσαν την αργοπορημένη θεά για λογαριασμό του Άδη.

Στο Χάλλονα τηρούνταν το έθιμο του Τρικοτράτη, αυτό που αργότερα μετονομάστηκε σε Τρίκι-Τρίκι. Ο Τρικοτράτης ήταν αρχιερέας της θεάς Δήμητρας που πήγαινε από πόρτα σε πόρτα κρατώντας έναν πυρσό και ένα ρόδι, ρωτώντας τους κατοίκους αν «είδαν την κόρη». Ο Τρικοτράτης ήταν ο πρώτος που θέσπισε το έθιμο της μάσκας και από τότε όλοι πιστοί φορούσαν θλιμμένα προσωπεία.

a2b8886854690c11384ff451e1d62300

Άλλο έθιμο του Χάλλονα ήταν το κατέβασμα του φεγγαριού. Μαζεύονταν οι ιέρειες της Δήμητρας σε ένα χωράφι όπου έστηναν μια ιερή χύτρα. Ρωτούσαν ψηλά στον ουρανό τη Σελήνη να τους πει πού ήταν κρυμμένη η Περσεφόνη και ποιος την είχε κλέψει. Επειδή όμως το φεγγάρι δεν τους απαντούσε, το παγίδευαν μέσα στη χύτρα και το κατέβαζαν για να τους αποκαλύψει την κρυψώνα. Τότε ήταν που τρέχανε αλαφιασμένες και χτυπούσαν τη γη με βέργες ξύλων.

Χαρακτηριστικό του Χάλλονα ήταν το ρόδι-φανάρι που κρατούσαν οι πιστοί. Αφού μαδούσαν τελετουργικά τα σπόρια του ροδιού για να τα συλλέξουν και να τα προσφέρουν στους θεούς, άφηναν το ρόδι κούφιο και του άναβαν μέσα την ιερή φλόγα. Αν η φλόγα έκαιγε για μέρες, ο πιστός και ο οίκος τους θα είχαν καλό χειμώνα. Πολλούς αιώνες αργότερα το ρόδι αντικαταστήθηκε με νεροκολύθες.

ba513ad16751cf4866c92aea7bf899e8

Ο Χάλλονας συνεχίστηκε και στα χρόνια του Βυζαντίου όπου και απορροφήθηκε από τον Χριστιανισμό στα χρόνια του Μέγα Θεοδόσιου. Τα έθιμα παρέμειναν τα ίδια απλώς άλλαξε η λατρεία της θεάς Δήμητρας που έδωσε τη θέση της στον Άη Δημήτρη. Ο Χάλλονας επέζησε επειδή εορταζόταν στην επαρχία και πάντα με το πρόσχημα της γιορτής και του θανάτου του Αγίου Δημητρίου, μεγάλου αγίου του φθινοπώρου. Το μόνο που άλλαξε ήταν το έθιμο με το κατέβασμα του φεγγαριού το οποίο τηρούνταν κρυφά από γυναίκες. Τις γυναίκες αυτές τις κατηγορούσαν ως μάγισσες και αν τύχαινε να συλλάβουν κάποια να συμμετέχει στο τελετουργικό, την χτυπούσαν με σκουπόξυλα για να φύγει από μέσα της ο Διάβολος.

Επί Φραγκοκρατίας και Τουρκοκρατίας στον Χάλλονα προστέθηκαν τα Μουέρτια και το έθιμο του Μαμπούνη. Τα Μουέρτια ή Μόρτικα ή Μορτίκια είχαν να κάνουν με προσφορές στους νεκρούς. Όσο για τον Μαμπούνη, ήταν και αυτό ένα είδος προσφοράς που είχε περισσότερο χαρακτήρα φόρου παρά γιορτής. Οι Τούρκοι πίστευαν πως αν δεν πλήρωνες τον Μαμπούνη, εκείνος έστελνε τους Εννιά Μαύρους Χατζήδες ή Νάνους να αρπάξουν τα παιδιά και να φέρουν αρρώστιες και καταστροφή.

https___blogs-images.forbes.com_kristinakillgrove_files_2015_10_Clusone_danza_macabra_detail-1200x658

Η γιορτή του Χάλλονα επιβίωσε μέχρι τα χρόνια του Όθωνα καθώς και του Γεώργιου του Α’ όπου και ήρθε στην Αθήνα. Όμως το έθιμο του Τρίκι-Τρίκι είχε αρχίσει να γίνει βίαιο και έδινε την ευκαιρία σε τραμπούκους και ληστές να εισβάλουν σε σπίτια και να βασανίζουν κόσμο.

Ο Χάλλονας απαγορεύτηκε με βασιλικό διάταγμα λίγο πριν την αρχή του 20ου αιώνα. Τον επανέφεραν αργότερα οι πρόσφυγες του Πόντου και της Μικράς Ασίας αλλά οι Αθηναίοι όχι απλώς τον είχαν ξεχάσει αλλά τον θεώρησαν έθιμο ξενόφερτο και σατανικό.

Ο Χάλλονας έκανε ξανά την εμφάνιση του στην Αθήνα τη δεκαετία του 2010 όπου συνδέθηκε με τη γιορτή των Καθολικών Halloween ή αλλιώς η Παραμονή των Ψυχών ή η Γιορτή των Αγίων Πάντων.

Χαρούμενο Χάλλονα λοιπόν,
και του Χρόνου!

Γιώργος Χατζηκυριάκος 2018

ΥΓ: φυσικά πρόκειται για τρολάρισμα και προϊόν προσωπικής επινόησης. Συνέδεσα αρχαία φθινοπωρινά έθιμα με ιστορικά γεγονότα για να κατασκευάσω έναν μύθο καθαρά για θέμα σατυρικό. Άλλωστε στο πνεύμα του Halloween συγκαταλέγονται οι φάρσες και σκανδαλιές. Φάρσα λοιπόν!

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Halloween στην Ελλάδα – Μπελάς ή Μπακλαβάς;

75439265_1189052997968389_3286824225498726400_n

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μια παρεξήγηση με το Halloween. Στα ελληνικά ονομάζεται η Γιορτή των Ψυχών ή των Αγίων Πάντων (All Hallow’s Eve) αν και θα μπορούσαμε να το ονομάζουμε με την εξής φράση που ακούγεται συνεχώς: «Το είχατε και στο χωριό σας;» Διότι ναι, το ξενόφερτο αυτό Halloween δεν είναι καλοδεχούμενο από όλους. Και φυσικά οι φίλοι μας που δεν το θέλουν, δεν έχουν άδικο.

Αλήθεια, τι να κάνουμε το Halloween όταν έχουμε και Απόκριες και Ψυχοσάββατα και Γιορτή των Αγίων Πάντων; Μήπως δεν τρώμε αρκετά γλυκά τα Χριστούγεννα (και τι γλυκά ε!) Και γιατί να γιορτάζουμε κάτι αμερικάνικο ενώ οι Αμερικάνοι δεν γιορτάζουν πχ την Τσικνοπέμπτη ή την Καθαρά Δευτέρα;
Εδώ βρίσκεται το λάθος. Στην Ελλάδα το Halloween δεν είναι γιορτή. Δεν τηρούνται αντίστοιχα έθιμα ουτε και υπάρχει κάποια επίσημη ανακοίνωση από δήμους ή εκκλησίες (μιας και το Halloween είναι χριστιανική γιορτή).

Δεν είναι γιορτή το Halloween. Είναι απλώς κομμάτι της ξενόφερτης pop κουλτουρας όπως αυτής με τις ταινίες τρόμου, τα κόμιξ, τους υπερήρωες της Marvel και της Dc, των video games, των manga, του Τόλκιν και του Χάρυ Πόττερ. Είναι μια θεματική ενδυμασία της συγκεκριμένης εποχής, μια διακόσμηση και ένα κατά τόπους φεστιβάλ. Και στην τελική κάπως έτσι μας ήρθε εδώ: θεματικά καφέ-ζαχαροπλαστεία και πάρτι σε μικρά μπαρ. Στη συνέχεια προχώρησε σε ορισμένους παιδότοπους και φροντιστήρια αγγλικών μιας και τα παιδιά είναι εξοικειωμένα με το Halloween μέσω του Nickelodeon.

Όπως και να το κάνεις, γιορτή δεν είναι. Μπορεί κάποτε να γίνει. Αλλά για όλους εμάς που δεν πήγαμε ποτέ στο Hogwards, στη Disneyland, στη Μέση Γη ή οπουδήποτε μπορείς να συναντήσεις μάγους, μάγισσες και άλλα τέτοια ατμοσφαιρικά, είναι μια ωραία ευκαιρία να ντύσουμε (και να ντυθούμε ενίοτε) το Φθινόπωρο.

Είμαστε κι εμείς που έχουμε και κάτι απωθημένα από τα μικρατά μας, τότε που βλέπαμε τον ET και το Nightmare Before Christmas και αναρωτιώμασταν γιατί να μην έχουμε και εδώ κάτι τέτοιο. Και φυσικά είμαστε και οι χεβιμεταλλάδες που μεγαλώσαμε με τους Helloween (με σήμα την κολοκυθα) που και αυτοί, παρόλο που δεν το είχαν στο χωριό τους ως Γερμανοί, μια χαρά το υιοθέτησαν τη δεκαετία του 90.

Enjoy!

 

73458875_10220713881945657_8851552070885441536_n

(Σημειωση: το Halloween δεν είναι αμερικάνικο αλλά ιρλανδικό και σκωτζέζικο αλλά φυσικά έπιασε τόπο στην Αμερική μετά από την έλευση μυριάδων προσφύγων από τις χώρες που προαναφέρθηκαν. Κάτι που άλλωστε συνέβη νωρίτερα με τα γερμανικά και ολλανδικά έθιμα των Χριστουγέννων όπως το δέντρο και ο Σάντα Κλάους. Και ναι, οι Αμερικάνοι ειναι ειδικοί στο να παίρνουν κάτι έτοιμο και να το κάνουν υπερπαραγωγή)

Και κάπου εδώ πρέπει να πω ότι όσο και να μου αρέσει το Halloween (και πιστέψτε με, μου αρέσει πολύ) εύχομαι να μην το γιορτάζουμε εδώ. Δεν μπορώ να φανταστώ μπουζούκια και σκυλάδικα διακοσμημένα με κολοκύθες και νυχτερίδες και «καλησπέρα και καλή βραδιά». Έχω γράψει και ένα σχετικό κείμενο το οποίο δημοσιεύτηκε το 2015 στο Daily Owl με τίτλο «Μπελάς ή Μπακλαβάς;»

 

Μπελάς ή Μπακλαβάς;

 

Ήταν η προτελευταία νύχτα του Οκτώβρη και η γκρίνια έδινε και έπαιρνε. Όλοι παραπονιόντουσαν για την κακοκαιρία των προηγούμενων ημερών, την αλλαγή της ώρας, το ξαφνικό κρύο και τις ιώσεις, για το κόστος της παρέλασης της 28ης Οκτωβρίου, για τα σπρωξίματα στις τράπεζες και φυσικά για τη δόση της εφορίας που έπρεπε να πληρωθεί μέχρι το άλλο πρωί μαζί με το χαράτσι, που για ακόμα μια χρονιά έπρεπε να εισπραχθεί κανονικά. Πιο πολύ όμως παραπονιόταν για το Χάλoουιν.

Είχε αρχίσει βέβαια να γιορτάζεται κανονικά εδώ και τέσσερα χρόνια, αλλά δεν είχαν δει όλοι Έλληνες τις εκδηλώσεις του Χάλoουιν με καλό μάτι. Για τους περισσότερους ήταν μια ακόμη καινούργια και ξενόφερτη γιορτή και, παρόλο που είχε της ρίζες της πολλούς αιώνες μέσα στο χρόνο, την χαρακτήριζαν ως μια ακόμα ανόητη “αμερικανιά”. Την “αμερικανιά” αυτή λοιπόν, ούτε η ηπειρωτική αλλά ούτε και η νησιωτική Ελλάδα την ακολουθούσε. Το Χάλοουιν εορταζόταν με μεγαλοπρέπεια μοναχά στα μεγάλα αστικά κέντρα κι έτσι η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, η Αθήνα και ο Πειραιάς μετατρέπονταν για λίγες μέρες σε κατάφωτες, στοιχειωμένες πόλεις γεμάτες φαντάσματα, μάγισσες, βρικόλακες και τέρατα που τριγυρνούσαν στους δρόμους ζητώντας γλυκά και κάνοντας σαματά. Η επαρχία δεν έπαιρνε μέρος σε όλο τούτο. “Αυτά είναι έργα του Σατανά” έλεγαν όσοι ασπάζονταν την επίσημη γνώμη της Εκκλησίας. “Πρέπει να διαφυλάξουμε την πίστη, την πατρίδα μας και τις αρχές μας”, διαλαλούσαν παντού.

Χάλοουιν λοιπόν και όλοι γκρίνιαζαν πιο πολύ απ’ ότι αν δεν ήταν Χάλοουιν. Γκρίνιαζαν αυτοί που το μισούσαν, γκρίνιαζαν κι εκείνοι που το αγαπούσαν. Οι δεύτεροι ας πούμε ήθελαν έναν περισσότερο γκόθικ χαρακτήρα και λιγότερο ελληνικό. Εδώ που τα λέμε, δεν είναι και ό,τι καλύτερο να βλέπεις νυχτερίδες και κολοκύθες να στολίζουν τα σκυλάδικα και τις ταβέρνες και οι γνωστές λαϊκές, να τραγουδούν δημοτικά ή νησιώτικα ντυμένες βαμπίρ. Από την άλλη, το βράδυ εκείνο οι ληστείες, οι κλοπές και οι βανδαλισμοί αυξάνονταν κατακόρυφα μαζί με άλλα πολλά κακουργήματα, για τα οποία η κοινή γνώμη κατηγορούσε το Χάλοουιν και και τους υποστηρικτές του. Τα παιδιά γκρίνιαζαν επίσης γιατί οι γονείς τους δεν θα τα άφηναν να βγουν έξω για το έθιμο του “φάρσα ή κέρασμα” αλλά και οι γονείς γκρίνιαζαν επειδή θέλοντας και μη, έπρεπε να αγοράσουν στολή για τα πάρτυ μασκέ, όπου τα παιδιά τους ήταν καλεσμένα. Όσο για τους δημοσίους υπαλλήλους, αυτοί ήταν που γκρίνιαζαν πιο πολύ από όλους, καθώς ήλπιζαν σε μία ακόμη αργία την οποία στόχευαν να κολλήσουν με εκείνη της επετείου του “ΟΧΙ”, φτιάχνοντας ένα έξτρα λαχταριστό πενθήμερο καθισιό. Το υπουργείο παιδείας και θρησκευμάτων όμως δεν τους έκανε τη χάρη αφού δεν αναγνώριζε την τριακοστή πρώτη του Οκτώβρη ως αργία.

Ένα ακόμα φαινόμενο που παρατηρούνταν τη μέρα αυτή ήταν η άγνοια που χαρακτήριζε τους πάντες, νέους και γέρους, αφού ελάχιστοι ήταν εκείνοι που ήξεραν την προέλευση και το λόγο της εορτής του Χάλοουιν.

“Βρε παιδιά”, ρώτησε ένας παππούς κάτι πιτσιρίκια που ήρθαν μασκαρεμένα στο καφενείο ζητώντας γλυκά, “για πέστε μου εσείς που τα ξέρετε καλύτερα. Τι είναι αυτό το κέρατο, το πως-το λένε. Εμείς δεν ξέραμε ούτε τα Χάλαην, ούτε τα Μάλαην, ούτε τα Σάλαην. Τι διάολο είναι αυτό, μπορείτε να μου πείτε;”

“Γιατί δεν το γκουγκλάρετε;” είπε ένα από τα παιδιά.

“Τι να το κάνω;” απόρησε ο γέρος και με το δίκιο του αφού ο άνθρωπος δεν ήξερε “από αυτά τα πράγματα” κι ούτε είχε και κανέναν να τον βοηθήσει να τα μάθει.

Γενικά ήταν μια νύχτα εκνευρισμού, γκρίνιας και πολλών απροόπτων, γλυκών, μπελάδων και… μπακλαβάδων. Κι όπως όλα έδειχναν, δεν θα κρατούσε για πολλά χρόνια, παρ’ όλο που όσοι πίστευαν σε θεωρίες συνομωσίας για ψεκασμούς, σατανικούς Εβραίους και τέτοια, ισχυρίζονταν το αντίθετο. Ότι το Χάλοουιν ήρθε για να μείνει, φέρνοντας την παγκοσμιοποίηση και το σήμα του Διαβόλου στην μικρή μας Ελλαδίτσα που όλα τα κακά (πνεύματα και μη), την είχαν βάλει στο μάτι.

Το σίγουρο πάντως ήταν πως οι πεθαμένοι, οι πραγματικοί ήρωες της γιορτής του Χάλοουιν, ούτε τσακώνονταν, ούτε γκρίνιαζαν, ούτε και νοιάζονταν για το μέλλον και το παρόν, όπως επίσης και για το αν από τις κολώνες των δρόμων, κρέμονταν ελληνικές σημαίες ή κολοκύθες.

 

Γιώργος Χατζηκυριάκος 2015

72313324_10220582736587105_2574475599917613056_n

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Δύο μαντράχαλοι ακούνε Loreena McKennit

irodeio-to-programma-ton-kalokairinon-ekdiloseon

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολύ μακριά από το σήμερα αλλά σίγουρα στην προηγούμενη χιλιετία, ζούσαν δυο αδέλφια. Αυτοί οι δυο μαντράχαλοι, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα αδέλφια, μοιράζονταν την ίδια κάμαρα. Και μαζί με την ίδια κάμαρα, που ήταν λίγο μεγαλύτερη από έναν καμπινέ, μοιράζονταν και το ίδιο κασετόφωνο.

Έλα όμως που οι δυο μαντράχαλοι είχαν διαφορετικά μουσικά γούστα. Ο ένας ήθελε να ακούει metal και ο άλλος, ο μικρότερος, ethnic.

Οπότε, καταλαβαίνετε, πως κάθε φορά, στην μικρή εκείνη κάμαρα, γινόταν μάχη για την μουσική που θα έπαιζε το κασετόφωνο. Οι μαντράχαλοι τσακώνονταν, βρίζονταν και πλακώνονταν στο όνομα της μουσικής και της εφηβείας αφού ο ένας μισούσε τα τραγούδια του άλλου.

Αλλά – ω τι θαυμαστό – μόνο ένα πράγμα μπορούσαν να ακούσουν και οι δυο μαζί. Και μάλιστα με περισσή ευχαρίστηση. Κάτι που τους ένωνε και τους κρατούσε αγαπημένους.
Ήταν μια λευκή κασέτα με κόκκινα γράμματα που έγραφε από την μία μεριά «Loreena McKennit» και από την άλλη «The Mask and the Mirror».

Τούτη την κασέτα την είχαν χαρίσει στους μαντράχαλους δύο άλλα αδέλφια , εξίσου αταίριαστα στη μουσική, το καλοκαίρι του 1997 σε μια ακτή της Μαγνησίας όπου έτυχε να παραθερίζουν μαζί οικογένειες από τον Πειραιά και την Καρδίτσα. Εκείνο το δώρο θα τους θύμιζε για πάντα τους φίλους τους, τις διακοπές και όλα τα όμορφα και μαγικά πράγματα που συμβαίνουν τις καλοκαιρινές νύχτες πλάι στη θάλασσα.

Και η Loreena McKennit, η «φωνή των Ξωτικών, των Κελτών και του Θεού», με εκείνα τα λίγα τραγούδια της, έγινε η νταντά των δυο μαντράχαλων όταν η μικρή κάμαρα γινόταν πεδίο μάχης.

Πέρασαν τα χρόνια. Τα αδέλφια τέλειωσαν το Γυμνάσιο και μετά τέλειωσαν και το Λύκειο. Οι μαντράχαλοι έγιναν ακόμα πιο μαντράχαλοι μέχρι που τελικά δεν τους χωρούσε η κάμαρα. Ο ένας, ο μεγαλύτερος, πήγε να σπουδάσει στην Κοζάνη όπου πήρε μαζί του την λευκή κασέτα με τα κόκκινα γράμματα (μαζί και το κασετόφωνο) για να την ακούει είτε μόνος είτε με την παρέα του που έπαιζε rpg και -προς μεγάλη έκπληξη του μαντράχαλου – όλοι του εκεί οι φίλοι γνώριζαν και αγαπούσαν την μουσική της Loreena Mckennit.

Από την κάμαρα όπου έμεινε ο μικρότερος μαντράχαλος δεν έλειψαν τα τραγούδια της Mckennit αφού με τα χρόνια ήρθαν cd, dvd, ένας υπολογιστής και ένα καινούργιο στερεοφωνικό. Ήρθε και το ίντερνετ και έφερε το Napster, to Kazaa και τέλος το Youtube. Και έτσι τα τραγούδια της McKennit έγιναν περισσότερα.

Όταν ο μεγαλύτερος μαντράχαλος επέστρεψε από τις σπουδές, γνώρισε μια κοπέλα της οποίας η αγαπημένη τραγουδίστρια ήταν η Loreena Mckennit. Λίγo αργότερα την παντρεύτηκε ενώ εργαζόταν στο δισκάδικο που κάμποσα χρόνια πριν έψαχνε να βρει σε ποιον όροφο είχαν τα cd της McKennit.

Εκείνη τη χρονιά του γάμου, το σωτήριο έτος 2009 η Loreena McKennit ήρθε στην Αθήνα για ένα μοναδικό σόου. Τα εισιτήρια του ζευγαριού τα έκανε δώρο ο μικρότερος μαντράχαλος, ο οποίος φυσικά δεν έλειψε από την συναυλία.

Και έτσι βρέθηκαν οι δυο μαντράχαλοι στο Θέατρο Βράχων, καλοκαίρι, σαν τότε που άκουσαν για πρώτη φορά τη φωνή της Loreena Mckennit πλάι στη θάλασσα. Βρέθηκαν ανάμεσα σε δεκάδες αταίριαστους θεατές, μουσικόφιλους από διαφορετικά είδη, ακούσματα, γούστα και ηλικίες. Γιατί η Loreena Mckennit πάντα γνώριζε πως να ταιριάζει ανόμοια μεταξύ τους πράγματα και να ενώνει τους ανθρώπους μέσω της φωνής, της τέχνης και της μαγείας της.

Αλλά η ιστορία μας δεν τελειώνει εδώ. Πέρασαν δέκα καλοκαίρια από τη συναυλία της Loreena στην Αθήνα. Απόψε επιστρέφει στην πόλη μας για να μαγέψει το κοινό της στο Ηρώδειο.

Και οι μαντράχαλοι, αυτοί οι δυο αταίριαστοι και ανόμοιοι, θα είναι εκεί. Ξανά μαζί.

loreena_mckennitt___live_2009_by_mrsyn_d24wkvw-fullview

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε